Wat je nodig hebt om te beginnen

Wanneer je met Home Assistant wilt beginnen, kom je al snel lange boodschappenlijsten en ingewikkelde installatievoorbeelden tegen.

De één adviseert een Raspberry Pi, terwijl iemand anders zegt dat je meteen een mini-pc moet kopen. Daarnaast kom je woorden tegen als Docker, virtuele machine, Zigbee-coördinator, Thread border router, NVMe-opslag en netwerksegmentatie.

Al die onderwerpen kunnen later relevant worden, maar je hebt ze niet allemaal nodig om te beginnen.

Voor onze eerste stappen hebben we vooral een betrouwbare computer nodig waarop Home Assistant voortdurend kan draaien, een goede netwerkverbinding en één eenvoudig slim apparaat waarmee we kunnen oefenen.

We beginnen klein en breiden pas uit wanneer we begrijpen waarom die uitbreiding nodig is.

Begin klein

Een veelgemaakte fout is dat mensen eerst een grote hoeveelheid slimme apparatuur kopen en daarna proberen alles tegelijk met Home Assistant te verbinden.

Dat maakt het begin onnodig ingewikkeld.

Wanneer vijf apparaten niet direct werken, weet je niet of het probleem ontstaat bij Home Assistant, je netwerk, een draadloos protocol, de integratie of de apparaten zelf.

Met één apparaat is dat veel gemakkelijker te onderzoeken.

Daarom bouwen we onze eerste Home Assistant-omgeving met:

één apparaat waarop Home Assistant draait;
één bekabelde netwerkverbinding;
één computer, tablet of telefoon voor de bediening;
één eenvoudig slim apparaat;
voldoende tijd om rustig te kijken wat er gebeurt.

Je hoeft nog geen compleet slim huis te hebben.

Home Assistant kan ook worden geïnstalleerd en verkend zonder dat je direct allerlei apparaten toevoegt. Tijdens de eerste installatie kan het bovendien al apparaten en diensten ontdekken die op je netwerk aanwezig zijn.

Voeg die niet allemaal onmiddellijk toe.

Eerst zorgen we dat de basis werkt.

Een apparaat waarop Home Assistant draait

Home Assistant is software en moet daarom op een computer worden uitgevoerd.

Die computer hoeft geen toetsenbord, beeldscherm of muis te hebben. Nadat Home Assistant is geïnstalleerd, gebruiken we meestal een andere computer, tablet of telefoon om de gebruikersinterface via het netwerk te openen.

Het apparaat waarop Home Assistant draait, moet bij voorkeur:

voortdurend ingeschakeld kunnen blijven;
betrouwbaar zijn;
voldoende opslagruimte hebben;
via een netwerkkabel verbonden kunnen worden;
niet dagelijks voor andere taken nodig zijn;
automatisch opnieuw kunnen opstarten na een stroomonderbreking;
weinig energie gebruiken;
op een goed geventileerde plaats staan.

Je kunt Home Assistant op verschillende soorten hardware draaien.

De beste keuze hangt af van hoeveel je zelf wilt installeren en onderhouden.

Home Assistant Green

Home Assistant Green is een kant-en-klaar apparaat dat speciaal is gemaakt om Home Assistant te draaien.

Home Assistant OS is al geïnstalleerd. Je sluit de voeding en netwerkkabel aan en doorloopt daarna de eerste instellingen via je browser of de mobiele app.

Daarom is Home Assistant Green voor veel beginners de eenvoudigste keuze.

Voordelen zijn:

Home Assistant is vooraf geïnstalleerd;
je hoeft geen besturingssysteem op een geheugenkaart te zetten;
voeding en behuizing worden meegeleverd;
het apparaat is zuinig en stil;
updates en back-ups kunnen vanuit Home Assistant worden beheerd;
de hardware is specifiek voor dit doel samengesteld;
officiële documentatie kan uitgaan van een bekende configuratie.

Home Assistant Green heeft niet automatisch een radio voor ieder draadloos protocol.

Wil je later Zigbee-, Thread- of Z-Wave-apparaten rechtstreeks koppelen, dan kan daarvoor aanvullende hardware nodig zijn. Veel apparaten werken echter via je bestaande netwerk of via een eigen bridge en hebben zo’n adapter niet nodig.

Koop daarom niet direct alle mogelijke adapters.

Bepaal eerst welke apparaten je werkelijk wilt gebruiken.

Home Assistant Green is vooral geschikt wanneer je:

eenvoudig wilt beginnen;
geen Linux- of Docker-omgeving wilt beheren;
een afzonderlijk apparaat voor Home Assistant wilt;
weinig behoefte hebt om zelf hardware samen te stellen;
een voorspelbare installatie wilt.

Een Raspberry Pi

Een Raspberry Pi is een kleine computer waarop Home Assistant OS kan worden geïnstalleerd.

Veel mensen zijn met Home Assistant begonnen op een Raspberry Pi. Het apparaat is compact, stil en energiezuinig.

Voor een complete installatie heb je naast de Raspberry Pi meestal nodig:

een passende en betrouwbare voeding;
opslag;
een netwerkkabel;
eventueel een behuizing;
eventueel koeling;
een andere computer om Home Assistant OS op de opslag te zetten.

Gebruik bij voorkeur opslag die geschikt is voor regelmatig lezen en schrijven.

Home Assistant bewaart onder andere instellingen, gebeurtenissen en geschiedenis. Daardoor wordt opslag vaker gebruikt dan bij een project dat alleen af en toe een bestand leest.

Een eenvoudige microSD-kaart kan werken, maar de kwaliteit en levensduur verschillen sterk. Betrouwbare opslag is belangrijker dan de laagste aanschafprijs.

Een Raspberry Pi is een goede keuze wanneer je:

al een geschikt exemplaar hebt;
het leuk vindt om zelf hardware samen te stellen;
weet hoe je een installatie-image op opslag zet;
een compacte en energiezuinige oplossing zoekt;
bereid bent voeding, opslag en behuizing zorgvuldig te kiezen.

Een Raspberry Pi is niet automatisch goedkoper dan een kant-en-klare oplossing. Tel daarom alle benodigde onderdelen mee voordat je een keuze maakt.

Een mini-pc

Een gebruikte of energiezuinige mini-pc kan een krachtige en betrouwbare basis voor Home Assistant zijn.

Voorbeelden zijn kleine zakelijke computers die eerder op een kantoor zijn gebruikt. Zulke apparaten hebben vaak:

een snelle processor;
voldoende werkgeheugen;
een SSD;
een netwerkaansluiting;
meerdere USB-poorten;
vervangbare onderdelen.

Op geschikte x86-64-hardware kan Home Assistant OS rechtstreeks worden geïnstalleerd. Je kunt Home Assistant OS ook in een virtuele machine draaien, maar dat vraagt meer kennis van het onderliggende systeem.

Een mini-pc biedt ruimte om later uit te breiden. Dat betekent niet dat je die extra rekenkracht direct nodig hebt. Een eenvoudige Home Assistant-installatie vraagt doorgaans niet om een zware computer.

Let bij een gebruikte mini-pc op:

energieverbruik;
geluid van de ventilator;
staat van de SSD;
aanwezigheid van een netwerkaansluiting;
mogelijkheid om automatisch te starten na stroomuitval;
compatibiliteit met de gekozen installatiemethode;
ondersteuning voor de gebruikte processorarchitectuur.

Een mini-pc is vooral interessant wanneer je al geschikte hardware hebt of verwacht dat je installatie later groter wordt.

Een NAS of bestaande server

Sommige mensen hebben al een NAS of thuisserver die voortdurend aanstaat.

Home Assistant kan daarop bijvoorbeeld in een virtuele machine of container worden uitgevoerd.

Dat klinkt efficiënt, maar het brengt ook extra afhankelijkheden met zich mee.

Wanneer de server opnieuw wordt gestart voor onderhoud, is Home Assistant eveneens tijdelijk niet beschikbaar. Bij een probleem moet je bovendien kunnen bepalen of de oorzaak bij Home Assistant, de virtuele machine, de containeromgeving, opslag of het besturingssysteem ligt.

Ook het aansluiten van een USB-adapter voor Zigbee of Z-Wave kan meer configuratie vragen wanneer Home Assistant in een virtuele omgeving draait.

Deze route is vooral geschikt wanneer je:

al ervaring hebt met containers of virtuele machines;
back-ups van je server beheert;
weet hoe je netwerk- en USB-apparaten beschikbaar maakt;
updates van het onderliggende systeem zelf kunt uitvoeren;
storingen in meerdere softwarelagen kunt onderzoeken.

Voor iemand die voor het eerst met Home Assistant begint, is een afzonderlijke installatie met Home Assistant OS meestal overzichtelijker.

Home Assistant OS en Home Assistant Container

De hardware is slechts één deel van de keuze. We moeten ook bepalen op welke manier Home Assistant wordt geïnstalleerd.

Op dit moment zijn voor gewone gebruikers twee belangrijke installatieroutes beschikbaar:

Home Assistant Operating System;
Home Assistant Container.

Home Assistant Operating System

Home Assistant Operating System, meestal afgekort tot Home Assistant OS, is een speciaal besturingssysteem voor Home Assistant.

Het bevat de onderdelen die nodig zijn om Home Assistant en aanvullende apps te beheren. Updates, back-ups en veel beheertaken kunnen vanuit de gebruikersinterface worden uitgevoerd.

Dat maakt Home Assistant OS geschikt voor mensen die Home Assistant als compleet systeem willen gebruiken.

Voordelen zijn:

eenvoudige updates;
ingebouwde back-upmogelijkheden;
ondersteuning voor apps;
minder handmatig systeembeheer;
veel officiële handleidingen sluiten op deze installatie aan;
één centrale plek voor beheer en diagnose.

Het woord app heeft hier een specifieke betekenis. Apps zijn aanvullende programma’s die naast Home Assistant kunnen draaien en vanuit Home Assistant OS worden beheerd.

Denk bijvoorbeeld aan software voor:

MQTT;
bestandsbeheer;
netwerkopslag;
bepaalde draadloze protocollen;
databases;
ontwikkelhulpmiddelen.

Je hebt zulke apps niet allemaal nodig om te beginnen.

Home Assistant OS is de route die we in deze gids gebruiken.

Daardoor kunnen we één duidelijke werkwijze volgen zonder telkens uit te leggen hoe dezelfde stap in verschillende omgevingen werkt.

Home Assistant Container

Bij Home Assistant Container draait Home Assistant in een container, bijvoorbeeld met Docker.

Je beheert dan zelf het onderliggende besturingssysteem, de containeromgeving, opslaglocaties, netwerkconfiguratie en updates.

Home Assistant Container biedt de belangrijkste Home Assistant-functies, zoals:

integraties;
dashboards;
automatiseringen;
scripts;
scènes;
blueprints.

De omgeving heeft echter niet dezelfde ingebouwde ondersteuning voor apps als Home Assistant OS. Aanvullende programma’s moet je zelf als afzonderlijke containers of diensten installeren en onderhouden.

Dat is niet noodzakelijk slechter. Voor iemand met ervaring kan het juist prettig zijn om volledige controle over iedere dienst te hebben.

Voor een beginner voegt het echter extra onderdelen toe die los van Home Assistant moeten worden begrepen.

Gebruik Home Assistant Container vooral wanneer je bewust voor deze architectuur kiest en al weet hoe je:

containers start en bijwerkt;
blijvende opslag configureert;
netwerkpoorten beschikbaar maakt;
logboeken bekijkt;
USB-apparaten doorgeeft;
back-ups van volumes maakt;
aanvullende diensten afzonderlijk beheert.

Kies Container niet alleen omdat je ergens een korte installatieopdracht hebt gevonden. De installatie kan snel zijn, maar het onderhoud blijft jouw verantwoordelijkheid.

Welke keuze maken wij in deze gids?

In deze gids gebruiken we Home Assistant OS.

Dat kan draaien op:

Home Assistant Green;
een ondersteunde Raspberry Pi;
geschikte x86-64-hardware;
een ondersteunde virtuele machine.

De exacte installatiehandelingen verschillen per apparaat. Zodra Home Assistant OS werkt, is de omgeving grotendeels hetzelfde.

Wanneer je nog hardware moet kopen en vooral eenvoudig wilt beginnen, is Home Assistant Green een logische keuze.

Heb je al een geschikte Raspberry Pi of mini-pc en vind je het niet erg om Home Assistant OS zelf te installeren, dan kun je die gebruiken.

Heb je al veel ervaring met servers, containers of virtualisatie, dan kun je bewust een andere route kiezen. Houd er wel rekening mee dat schermafbeeldingen en stappen uit deze gids dan soms afwijken.

Voor onze leerlijn is niet de snelste of krachtigste computer het belangrijkst.

Het belangrijkste is dat we weten welke installatie we gebruiken en welke onderdelen daarbij horen.

Een bekabelde netwerkverbinding

Home Assistant is het centrale punt van je slimme huis. Een stabiele netwerkverbinding is daarom belangrijk.

Gebruik voor het apparaat waarop Home Assistant draait bij voorkeur een netwerkkabel.

Een bekabelde verbinding heeft verschillende voordelen:

doorgaans stabieler dan WiFi;
minder gevoelig voor storing en bereik;
sneller beschikbaar tijdens het opstarten;
eenvoudiger te onderzoeken;
geen gewijzigd WiFi-wachtwoord nodig;
minder afhankelijk van draadloze dekking.

Dit betekent niet dat alle slimme apparaten bekabeld moeten zijn. Veel sensoren, lampen en stekkers gebruiken juist een draadloze verbinding.

Maar de centrale Home Assistant-computer vormt een goede plek om onnodige onzekerheid weg te nemen.

Sluit Home Assistant bij voorkeur aan op dezelfde router of hetzelfde lokale netwerk als de apparaten waarmee je wilt beginnen.

Complexe netwerksegmentatie, afzonderlijke VLAN’s en uitgebreide firewallregels kunnen later nuttig zijn, maar maken automatische ontdekking en foutzoeken ingewikkelder.

Begin met een eenvoudige, werkende netwerkopstelling. Voeg extra beveiligingslagen pas toe wanneer je begrijpt welke communicatie nodig is.

Je router en het IP-adres

Ieder apparaat op je netwerk krijgt een IP-adres. Home Assistant heeft zo’n adres nodig om via je browser bereikbaar te zijn en met netwerkapparaten te communiceren.

Meestal deelt je router automatisch een adres uit.

Tijdens de eerste installatie proberen we Home Assistant te openen via:

http://homeassistant.local:8123

Dat adres werkt niet op ieder netwerk en op ieder apparaat even goed.

Wanneer het niet werkt, betekent dit niet automatisch dat Home Assistant niet is gestart. Mogelijk moet je het IP-adres opzoeken in het overzicht van verbonden apparaten in je router.

Het adres ziet er bijvoorbeeld zo uit:

http://192.168.1.50:8123

De cijfers zijn op ieder netwerk anders.

Het is handig wanneer Home Assistant op lange termijn hetzelfde IP-adres houdt. Dat kun je meestal regelen met een DHCP-reservering in je router.

Doe dat pas wanneer je zeker weet dat je het juiste apparaat hebt gevonden. Noteer zowel de naam als het MAC-adres en het toegewezen IP-adres voordat je iets verandert.

Stel niet zomaar handmatig een willekeurig vast IP-adres in. Een adres dat al wordt gebruikt, kan netwerkproblemen veroorzaken.

Een internetverbinding

Home Assistant kan veel lokaal uitvoeren, maar voor de eerste installatie is een internetverbinding nodig.

Internet wordt onder andere gebruikt voor:

downloaden van installatieonderdelen;
installeren van updates;
ophalen van integraties en documentatie;
gebruiken van cloudafhankelijke apparaten;
ophalen van externe informatie;
eventueel gebruik van Home Assistant Cloud.

Na de installatie blijven lokale functies vaak werken wanneer internet uitvalt. Dat hangt echter af van de apparaten en integraties die je gebruikt.

Test later bewust wat er zonder internet gebeurt.

Trek niet direct tijdens de eerste installatie de internetverbinding los. Zorg eerst dat Home Assistant volledig is geïnstalleerd, bijgewerkt en bereikbaar.

Een computer, tablet of telefoon

Home Assistant wordt via een webinterface bediend.

Je hebt daarom een apparaat met een moderne browser nodig, bijvoorbeeld:

een Windows-computer;
een Mac;
een Linux-computer;
een Chromebook;
een tablet;
een smartphone.

Voor de eerste installatie werkt een computer of laptop meestal het prettigst. Het grotere scherm maakt instellingen, foutmeldingen en documentatie beter leesbaar.

Later kun je Home Assistant dagelijks gebruiken via:

een webbrowser;
de officiële mobiele app;
een tablet aan de muur;
andere gekoppelde bedieningssystemen.

Gebruik tijdens deze gids bij voorkeur steeds hetzelfde apparaat en dezelfde browser. Dat maakt het gemakkelijker om verschillen te herkennen en schermafbeeldingen te vergelijken.

Werk de browser bij voordat je begint.

De mobiele Home Assistant-app

De mobiele app is niet verplicht voor de installatie, maar wel handig.

Met de app kun je:

Home Assistant onderweg of thuis bedienen;
meldingen ontvangen;
sensoren van je telefoon beschikbaar maken;
aanwezigheid gebruiken;
snel dashboards openen;
eventueel je telefoon als apparaat in Home Assistant registreren.

Wanneer je de app installeert, vraagt deze mogelijk toestemming voor locatie, meldingen, Bluetooth of andere functies.

Geef niet automatisch alle toestemmingen.

Lees waarvoor een toestemming wordt gebruikt en bepaal of je die functie nodig hebt. Je kunt veel toestemmingen later aanpassen.

Voor onze eerste stappen is vooral toegang tot Home Assistant en het ontvangen van meldingen nuttig.

Aanwezigheidsdetectie behandelen we pas later. Dat onderwerp vraagt bewuste keuzes rond privacy, batterijgebruik en betrouwbaarheid.

Een betrouwbaar thuisnetwerk

Home Assistant is afhankelijk van je lokale netwerk.

Dat betekent niet dat je een professioneel netwerk nodig hebt. Een gewone thuisrouter is voor de eerste stappen meestal voldoende.

Controleer wel het volgende:

de router werkt betrouwbaar;
Home Assistant kan bekabeld worden aangesloten;
je computer of telefoon bevindt zich op hetzelfde netwerk;
apparaten mogen onderling communiceren;
er is voldoende WiFi-bereik waar slimme apparaten worden geplaatst;
je hebt toegang tot het beheer van de router;
je kunt indien nodig verbonden apparaten en IP-adressen bekijken.

Sommige gastnetwerken blokkeren communicatie tussen apparaten. Een telefoon op het gastnetwerk kan Home Assistant dan misschien niet bereiken, ook al hebben beide apparaten internet.

Gebruik voor de installatie daarom het gewone lokale thuisnetwerk.

Noteer wijzigingen die je in de router maakt. Een instelling die nu logisch lijkt, kan maanden later moeilijk te herinneren zijn.

Je eerste slimme apparaat

Om Home Assistant werkelijk te leren gebruiken, voegen we één apparaat toe.

Het beste oefenapparaat is:

veilig;
eenvoudig te bedienen;
gemakkelijk te controleren;
officieel of goed gedocumenteerd ondersteund;
niet essentieel voor verwarming, beveiliging of toegang;
liefst lokaal bruikbaar;
voorzien van een duidelijke aan- en uitstatus.

Een slimme stekker is vaak een goede keuze.

Je kunt direct controleren of hij schakelt. Sommige modellen meten ook:

actueel vermogen;
spanning;
stroom;
totaal energieverbruik.

Daardoor ontstaan meerdere entiteiten waarmee we kunnen oefenen.

Sluit tijdens het testen geen zwaar, duur of gevaarlijk apparaat aan.

Gebruik bijvoorbeeld een gewone tafellamp die ruim binnen het toegestane vermogen van de stekker blijft.

Controleer altijd:

het maximale schakelvermogen;
de maximale stroom;
het type belasting dat is toegestaan;
of het product geschikt is voor jouw stopcontact;
of het product betrouwbaar en veilig is.

Gebruik geen onbekende slimme stekker voor verwarming, kookapparatuur of andere zware belasting zonder te controleren of hij daarvoor geschikt is.

Welk apparaat gebruiken we in deze gids?

Voor de voorbeelden gaan we uit van een slimme stekker die door Home Assistant wordt ondersteund.

Het exacte merk is minder belangrijk dan de manier waarop het apparaat wordt gekoppeld.

Controleer vóór aankoop:

of er een Home Assistant-integratie bestaat;
of jouw exacte typenummer wordt ondersteund;
of de koppeling lokaal of via de cloud werkt;
of een bridge nodig is;
of een account nodig is;
welke entiteiten beschikbaar komen;
of vermogensmeting werkelijk wordt ondersteund.

Een verpakking waarop alleen “werkt met Google Home” of “werkt met Alexa” staat, bewijst niet dat het apparaat goed met Home Assistant werkt.

Gebruik de officiële Home Assistant-integratiepagina en recente ervaringen van gebruikers om het exacte model te controleren.

Wanneer je al een geschikte slimme lamp of stekker hebt, kun je die gebruiken. Koop niet automatisch iets nieuws.

Zigbee, Z-Wave, WiFi, Bluetooth en Matter in het kort

Slimme apparaten kunnen verschillende communicatiemethoden gebruiken.

Je hoeft deze technieken nog niet volledig te begrijpen, maar je moet wel herkennen dat ze andere hardware kunnen vereisen.

WiFi

Een WiFi-apparaat maakt meestal rechtstreeks verbinding met je thuisnetwerk.

Voordelen kunnen zijn:

geen aparte radioadapter nodig;
eenvoudige installatie via een app;
geschikt voor apparaten met netvoeding.

Mogelijke nadelen zijn:

afhankelijkheid van de kwaliteit van je WiFi-netwerk;
sommige apparaten werken uitsluitend via de cloud;
ieder apparaat gebruikt een plek op je netwerk;
installatie vraagt vaak tijdelijk een fabrikantapp.

Zigbee

Zigbee-apparaten communiceren via een eigen draadloos netwerk.

Daarvoor is een coördinator of geschikte bridge nodig.

Veel sensoren en knoppen gebruiken Zigbee omdat ze lang op een batterij kunnen werken. Apparaten op netspanning kunnen het Zigbee-netwerk soms helpen uitbreiden.

“Zigbee” betekent niet automatisch dat ieder Zigbee-apparaat met iedere bridge samenwerkt. Controleer daarom altijd de compatibiliteit.

Z-Wave

Z-Wave gebruikt eveneens een afzonderlijk draadloos netwerk en heeft een geschikte adapter of hub nodig.

De gebruikte radiofrequentie verschilt per regio. Koop daarom alleen hardware die voor jouw regio is bedoeld.

Bluetooth

Home Assistant kan bepaalde Bluetooth-apparaten rechtstreeks of via Bluetooth-proxy’s bereiken.

Bereik en plaatsing zijn daarbij belangrijk. Het apparaat waarop Home Assistant draait, staat mogelijk niet op een gunstige plek om het hele huis te bereiken.

Matter

Matter is een standaard die apparaten van verschillende ecosystemen gemakkelijker moet laten samenwerken.

Matter kan via WiFi, Ethernet of Thread communiceren. Voor Matter over Thread is een geschikt Thread-netwerk en een border router nodig.

Het Matter-logo vertelt niet automatisch welke functies Home Assistant van het apparaat kan gebruiken. Controleer ook hier het exacte product en de actuele ondersteuning.

Wanneer heb je aanvullende hardware nodig?

Aanvullende hardware is nodig wanneer je apparaten rechtstreeks wilt verbinden via een protocol dat je Home Assistant-computer niet ondersteunt.

Voorbeelden zijn:

een Zigbee-coördinator;
een Z-Wave-adapter;
een Bluetooth-adapter of proxy;
een Thread-radio of border router;
een bridge van een fabrikant.

Koop zo’n onderdeel pas wanneer je weet:

welk protocol je wilt gebruiken;
welke apparaten je wilt koppelen;
of je bestaande bridge bruikbaar is;
welke hardware officieel of breed ondersteund wordt;
waar de adapter geplaatst moet worden;
of verlenging via USB verstandig is.

Een radioadapter direct naast een computer, router of USB 3-apparaat kan last hebben van storing. De exacte plaatsing behandelen we wanneer we met zo’n protocol gaan werken.

Voor onze eerste slimme stekker kiezen we bij voorkeur een apparaat dat via een bestaande bridge of het lokale netwerk gekoppeld kan worden. Daardoor hebben we nog geen aanvullende radioadapter nodig.

Een goed wachtwoord

Tijdens de eerste installatie maak je een beheerdersaccount aan.

Dit account geeft toegang tot je slimme huis. Kies daarom een lang en uniek wachtwoord dat je niet voor andere diensten gebruikt.

Gebruik bij voorkeur een wachtwoordmanager.

Bewaar het wachtwoord niet:

in een openbaar document;
in een schermafbeelding;
in een video;
in een onbeveiligd tekstbestand;
samen met openbare configuratievoorbeelden.

Maak voor andere huisgenoten later afzonderlijke gebruikers aan. Deel niet met iedereen hetzelfde beheerdersaccount.

We behandelen gebruikersrechten en toegang uitgebreider in een later hoofdstuk.

Tijd reserveren voor updates en back-ups

Home Assistant is geen apparaat dat je eenmalig instelt en daarna volledig vergeet.

De software ontwikkelt door. Integraties veranderen en beveiligingsproblemen worden opgelost.

Reserveer daarom regelmatig tijd voor:

updates bekijken;
release-opmerkingen lezen;
een back-up maken;
controleren of belangrijke apparaten nog werken;
bewaren van een kopie buiten het Home Assistant-apparaat;
documenteren van grote wijzigingen.

Voer niet vlak voor een vakantie of op een druk moment een grote wijziging uit.

Een update is gemakkelijker te beoordelen wanneer je daarna tijd hebt om de belangrijkste functies te testen.

Voor de eerste installatie hebben we nog geen uitgebreide back-upstrategie nodig. We spreken wel direct één regel af:

Zodra de basis werkt, maken we een back-up voordat we verder uitbreiden.

Handig, maar nog niet noodzakelijk

Op internet kom je veel accessoires en uitbreidingen tegen.

Deze kunnen later nuttig zijn, maar zijn niet nodig voor onze eerste stappen:

Zigbee- of Z-Wave-adapters;
Thread-hardware;
een ononderbroken voeding;
een afzonderlijke netwerkopslag;
een tablet aan de muur;
een geavanceerde router;
meerdere netwerksegmenten;
externe databases;
uitgebreide monitoring;
een domeinnaam;
een betaald cloudabonnement;
spraakassistenten;
tientallen sensoren.

Koop een uitbreiding wanneer deze een concreet probleem oplost of een gewenste functie mogelijk maakt.

Niet omdat anderen zeggen dat iedere Home Assistant-installatie die uitbreiding hoort te hebben.

Een geschikte plaats voor Home Assistant

Plaats de Home Assistant-computer op een plek waar:

voldoende ventilatie is;
de voeding niet gemakkelijk wordt losgetrokken;
een netwerkkabel beschikbaar is;
het apparaat niet nat of extreem warm wordt;
je er voor onderhoud bij kunt;
kabels niet onder spanning staan;
lampjes of ventilatorgeluid niet storen.

Leg het apparaat niet los tussen andere kabels en voedingen.

Gebruik bij voorkeur een vaste plaats en label de voeding en netwerkkabel. Dat helpt voorkomen dat iemand later per ongeluk de verkeerde stekker verwijdert.

Wanneer je USB-radioadapters gaat gebruiken, kan de plaats van Home Assistant ook invloed hebben op het draadloze bereik. Dat hoeft nu nog niet onze keuze te bepalen, maar houd enige ruimte rond het apparaat vrij.

Koop niet alleen op basis van een video of webwinkel

Een apparaat dat bij iemand anders goed werkt, hoeft niet automatisch dezelfde eigenschappen te hebben als het exemplaar dat jij koopt.

Fabrikanten kunnen intern onderdelen wijzigen zonder het uiterlijk duidelijk te veranderen. Ook typenummers, regio’s en firmwareversies kunnen verschil maken.

Controleer daarom altijd:

het volledige typenummer;
de regionale uitvoering;
de voedingsspecificaties;
de ondersteunde communicatiemethode;
de benodigde bridge of adapter;
de Home Assistant-integratie;
de lokaal beschikbare functies;
mogelijke cloudafhankelijkheid;
recente documentatie.

Een video kan een goed vertrekpunt zijn, maar controleer belangrijke informatie bij actuele en bij voorkeur officiële bronnen.

Onze basisuitrusting

Voor de stappen in deze gids gebruiken we:

een apparaat met Home Assistant OS;
de bijbehorende betrouwbare voeding;
geschikte opslag wanneer de hardware dat vereist;
een bekabelde netwerkverbinding;
een router met internettoegang;
een computer of laptop met een moderne browser;
eventueel een telefoon met de Home Assistant-app;
één ondersteunde slimme stekker of vergelijkbaar apparaat;
een eenvoudige tafellamp als veilige testbelasting;
een manier om wachtwoorden veilig te bewaren;
een plek om instellingen en waarnemingen te noteren.

Dat is voldoende om Home Assistant te installeren, de interface te leren kennen, een apparaat toe te voegen, een dashboard te maken en een eerste eenvoudige automatisering te bouwen.

Controle voordat we beginnen

Voordat we Home Assistant installeren, controleren we onze uitgangssituatie.

Hardware

Het gekozen apparaat is geschikt voor Home Assistant OS.
De voeding hoort bij het apparaat en levert voldoende vermogen.
De opslag is aanwezig en betrouwbaar.
Het apparaat heeft voldoende ventilatie.
De benodigde kabels zijn aanwezig.

Netwerk

Er is een vrije netwerkaansluiting.
De netwerkkabel werkt.
De router deelt automatisch IP-adressen uit.
Je computer bevindt zich op hetzelfde lokale netwerk.
Je hebt indien nodig toegang tot het beheer van de router.
De internetverbinding werkt.

Bediening

Je hebt een computer of laptop met een actuele browser.
Je kunt software downloaden wanneer dat voor jouw installatie nodig is.
Je hebt eventueel de officiële mobiele app geïnstalleerd.
Je beschikt over een wachtwoordmanager of andere veilige opslag.

Eerste apparaat

Je hebt gecontroleerd of het exacte apparaat door Home Assistant wordt ondersteund.
Je weet of het lokaal of via de cloud werkt.
Je weet of een bridge of adapter nodig is.
Je hebt de oorspronkelijke app en accountgegevens beschikbaar als die nodig zijn.
Je gebruikt een veilige en eenvoudige testbelasting.

Veiligheid en herstel

Je begint niet vlak voor een periode waarin het systeem direct nodig moet zijn.
Je hebt tijd om na iedere stap te controleren wat er gebeurt.
Je bent van plan na de eerste werkende installatie een back-up te maken.
Je gaat niet direct belangrijke veiligheidsfuncties afhankelijk maken van Home Assistant.

Wanneer je deze punten kunt afvinken, hebben we alles wat nodig is om te beginnen.

Wat je uit dit hoofdstuk kunt meenemen

Je hebt geen grote verzameling slimme apparaten nodig om Home Assistant te leren gebruiken.

De belangrijkste keuze is het apparaat en de installatiemethode waarop Home Assistant gaat draaien. Voor deze gids kiezen we Home Assistant OS, omdat dit voor de meeste beginners de overzichtelijkste en meest complete route is.

Home Assistant Green biedt de eenvoudigste kant-en-klare start. Een geschikte Raspberry Pi of mini-pc kan eveneens een goede basis zijn wanneer je de installatie zelf wilt uitvoeren.

Een stabiele bekabelde netwerkverbinding helpt om de centrale Home Assistant-computer betrouwbaar bereikbaar te houden.

Voor onze eerste praktijktest gebruiken we één eenvoudig en ondersteund apparaat. Een slimme stekker is daarvoor geschikt, omdat de werking direct zichtbaar en controleerbaar is.

Aanvullende protocollen en adapters voegen we pas toe wanneer we weten waarom we ze nodig hebben.

Begin klein, noteer wat je kiest en verander één onderdeel tegelijk.

In het volgende hoofdstuk gaan we Home Assistant OS daadwerkelijk installeren en voor het eerst openen.