Je eerste dashboard maken

We hebben onze eerste slimme stekker aan Home Assistant toegevoegd.

De stekker heeft een herkenbare naam gekregen, is aan de ruimte Werkplaats gekoppeld en levert verschillende entiteiten.

Nu gaan we bepalen welke informatie we dagelijks willen zien.

Daarvoor maken we een eigen dashboard.

Een dashboard is een verzameling kaarten waarmee Home Assistant informatie en bediening overzichtelijk presenteert.

Het dashboard bepaalt niet welke apparaten, integraties of entiteiten in Home Assistant bestaan. Het bepaalt alleen hoe we een selectie daarvan weergeven en bedienen.

Dat onderscheid is belangrijk.

Wanneer je een kaart van een dashboard verwijdert, verwijder je normaal gesproken alleen de weergave. De bijbehorende entiteit en het fysieke apparaat blijven bestaan.

In dit hoofdstuk maken we een klein Werkplaats-dashboard met:

• een schakelaar voor de slimme stekker;
• het actuele vermogen;
• het totale energieverbruik;
• een grafiek met het recente vermogensverloop;
• een duidelijke indeling die ook op een telefoon bruikbaar blijft.

We beginnen bewust eenvoudig.

Een goed dashboard toont niet alles wat beschikbaar is. Het toont wat op dat moment nuttig is.

Een dashboard is een weergave

Onze slimme stekker kan verschillende entiteiten bevatten:

switch.stekker_werkbank

sensor.stekker_werkbank_vermogen

sensor.stekker_werkbank_energie

sensor.stekker_werkbank_spanning

sensor.stekker_werkbank_stroom

sensor.stekker_werkbank_signaalsterkte

update.stekker_werkbank_firmware

We hoeven niet al deze entiteiten op het dagelijkse dashboard te zetten.

Voor normaal gebruik zijn waarschijnlijk vooral interessant:

• de schakelaar;
• het actuele vermogen;
• het totale energieverbruik.

De signaalsterkte en firmwareversie blijven beschikbaar op de apparaatpagina. Ze zijn nuttig tijdens onderhoud of foutzoeken, maar hoeven niet voortdurend in beeld te staan.

Het dashboard is dus geen volledige inventaris.

Het is een gerichte selectie.

Vergelijk het met het dashboard van een auto. Je ziet tijdens het rijden de snelheid, brandstof en belangrijke waarschuwingen. Je ziet niet voortdurend iedere temperatuur, spanning en interne diagnosewaarde.

Die informatie bestaat wel, maar wordt alleen zichtbaar wanneer dat nodig is.

Eerst het doel bepalen

Voordat we een kaart toevoegen, beschrijven we het doel van ons dashboard.

Voor de Werkplaats kan dat zijn:

Ik wil in één oogopslag kunnen zien of de werkbankstekker aanstaat, hoeveel vermogen er wordt gebruikt en hoe dat verbruik in de afgelopen uren veranderde. Ik wil de stekker ook veilig kunnen bedienen.

Deze beschrijving helpt ons keuzes maken.

Een kaart is nuttig wanneer hij bijdraagt aan één van deze vragen:

• Staat het apparaat aan?
• Hoeveel wordt er op dit moment gebruikt?
• Hoe veranderde het gebruik?
• Kan ik het apparaat vanaf hier bedienen?
• Is er een situatie die aandacht nodig heeft?

Informatie die geen van deze vragen beantwoordt, hoeft voorlopig niet op het dashboard.

Het automatisch gegenereerde dashboard

Home Assistant beschikt na de installatie over automatisch samengestelde dashboards.

Welke kaarten daar verschijnen, hangt onder andere af van:

• aanwezige integraties;
• toegevoegde apparaten;
• beschikbare entiteiten;
• toegewezen ruimtes;
• het soort entiteit;
• gebruikersinstellingen.

Het voordeel van automatische weergave is dat nieuwe onderdelen zonder veel werk zichtbaar kunnen worden.

Het nadeel is dat Home Assistant niet precies weet wat jij belangrijk vindt.

Een automatisch dashboard kan daardoor:

• informatie tonen die je zelden gebruikt;
• entiteiten weglaten die jij juist belangrijk vindt;
• een indeling kiezen die niet past bij jouw werkproces;
• bij veel apparaten onoverzichtelijk worden.

We gaan het automatisch beheerde dashboard niet direct overnemen of volledig aanpassen.

In plaats daarvan maken we een afzonderlijk dashboard voor onze Werkplaats.

Zo behouden we het standaarddashboard als referentie.

Wat betekent “beheer overnemen”?

Wanneer je een automatisch beheerd dashboard gaat bewerken, kan Home Assistant vragen of je het beheer wilt overnemen.

Vanaf dat moment bepaalt Home Assistant de inhoud van dat specifieke dashboard niet langer automatisch. Jij wordt verantwoordelijk voor:

• kaarten toevoegen;
• kaarten verwijderen;
• indeling aanpassen;
• nieuwe apparaten zichtbaar maken;
• wijzigingen onderhouden.

Dat is niet verkeerd. Voor een volledig eigen dashboard is dit juist nodig.

De keuze is voor het betreffende dashboard echter niet eenvoudig terug te draaien naar dezelfde automatisch beheerde situatie.

Daarom maken we een nieuw dashboard.

We kunnen daarin vrij experimenteren zonder het oorspronkelijke overzicht te verliezen.

Een nieuw dashboard maken

Ga naar:

Instellingen → Dashboards

Hier zie je de ingebouwde en zelfgemaakte dashboards.

Kies de mogelijkheid om een nieuw dashboard toe te voegen.

Geef het dashboard een duidelijke naam:

Werkplaats

Home Assistant kan ook vragen om:

• een pictogram;
• een URL-pad;
• zichtbaarheid in de zijbalk;
• toegang voor gebruikers;
• beheermethode.

Kies een herkenbaar pictogram, bijvoorbeeld gereedschap of een werkbank wanneer dat beschikbaar is.

Gebruik voor het URL-pad een korte naam zonder spaties of bijzondere tekens:

werkplaats

Het adres kan er daarna ongeveer zo uitzien:

http://homeassistant.local:8123/werkplaats

De precieze route kan per configuratie verschillen.

Laat het dashboard in de zijbalk tonen. Zo kunnen we het tijdens de gids gemakkelijk terugvinden.

Geef het voorlopig aan alle gewone gebruikers die de slimme stekker mogen bedienen.

Een leeg dashboard of automatisch beginnen

Bij het maken van een dashboard kan Home Assistant verschillende uitgangspunten aanbieden.

We kiezen een leeg dashboard of een handmatig beheerde opzet.

Dat lijkt misschien meer werk, maar het helpt ons begrijpen:

• wat een weergave is;
• wat een sectie is;
• wat een kaart is;
• hoe een entiteit wordt geselecteerd;
• welke bediening aan een kaart is gekoppeld.

Wanneer Home Assistant toch voorbeeldkaarten toevoegt, kun je die eerst laten staan en later bewust beoordelen.

Verwijder niet automatisch alles voordat je hebt bekeken wat iedere kaart doet.

Dashboards, weergaven, secties en kaarten

Home Assistant gebruikt verschillende lagen om een dashboard op te bouwen.

De structuur is:

Dashboard

└── Weergave

└── Sectie

└── Kaarten

Dashboard

Het dashboard is het complete onderdeel dat bijvoorbeeld Werkplaats heet.

Weergave

Een weergave is een pagina of tabblad binnen het dashboard.

Een dashboard kan bijvoorbeeld afzonderlijke weergaven hebben voor:

• Overzicht;
• Klimaat;
• Energie;
• Diagnose.

Voor ons eerste dashboard gebruiken we één weergave.

Sectie

Een sectie groepeert kaarten die inhoudelijk bij elkaar horen.

Voorbeelden zijn:

• Bediening;
• Verbruik;
• Klimaat;
• Waarschuwingen.

Kaart

Een kaart toont informatie of bediening.

Voorbeelden zijn:

• een tegel voor een schakelaar;
• een sensorkaart;
• een grafiek;
• een lijst met entiteiten;
• een ruimtekaart;
• een koptekst.

Door deze lagen te begrijpen, wordt een groter dashboard later gemakkelijker te onderhouden.

Een weergave maken

Open het nieuwe Werkplaats-dashboard.

Wanneer nog geen weergave aanwezig is, maak je er één aan.

Geef de weergave de naam:

Overzicht

Gebruik eventueel een passend pictogram.

Kies als indeling:

Secties

De sectie-indeling maakt het mogelijk kaarten in overzichtelijke groepen te plaatsen en visueel te herschikken.

Dit werkt doorgaans goed op zowel brede als smalle schermen.

Voor ons eerste dashboard is één weergave voldoende.

Maak nog geen afzonderlijke tabbladen voor ieder klein onderwerp. Te veel weergaven zorgen ervoor dat informatie moeilijker terug te vinden is.

De bewerkingsmodus

Open rechtsboven de bewerkingsmodus.

Afhankelijk van de Home Assistant-versie zie je daarvoor bijvoorbeeld:

• een potlood;
• een knop Dashboard bewerken;
• een keuze in het menu met drie puntjes.

In de bewerkingsmodus kun je:

• secties toevoegen;
• kaarten toevoegen;
• kaarten verplaatsen;
• kaartinstellingen wijzigen;
• de afmetingen aanpassen;
• zichtbaarheid instellen;
• de weergave configureren.

Let op wanneer je klaar bent.

Sommige wijzigingen worden direct bewaard, terwijl je bij andere schermen eerst Opslaan, Bijwerken of Gereed moet kiezen.

Verlaat het dashboard niet voordat je hebt gecontroleerd of de wijziging werkelijk is opgeslagen.

De eerste sectie: Bediening

Maak een sectie met de naam:

Bediening

Deze sectie bevat onderdelen waarmee we de Werkplaats direct kunnen bedienen.

Voeg een koptekst toe wanneer de sectienaam niet automatisch duidelijk zichtbaar is.

Daarna voegen we een tegelkaart voor de slimme stekker toe.

Een tegelkaart toevoegen

Kies binnen de sectie Bediening de mogelijkheid om een kaart toe te voegen.

Je kunt meestal op twee manieren beginnen:

• eerst een entiteit kiezen;
• eerst een kaarttype kiezen.

Zoek naar de schakelentiteit:

switch.stekker_werkbank

Selecteer daarna een tegelkaart.

Een tegelkaart is geschikt omdat hij:

• de naam toont;
• de huidige toestand toont;
• een herkenbaar pictogram gebruikt;
• bediening kan aanbieden;
• compact blijft op een telefoon.

Controleer in het voorbeeld of werkelijk de juiste stekker wordt getoond.

Wanneer je meerdere stekkers hebt, vergelijk dan de volledige entiteits-ID.

De naam van de kaart

Je kunt op een dashboard soms een andere weergavenaam gebruiken zonder de echte entiteit te hernoemen.

Voor de kaart kunnen we bijvoorbeeld tonen:

Werkbank

terwijl de entiteit blijft heten:

switch.stekker_werkbank

Dit is alleen een presentatiekeuze.

Het voordeel is dat een korte naam op een compact dashboard rustiger oogt.

Het nadeel is dat verschillende namen voor dezelfde entiteit verwarring kunnen veroorzaken.

Gebruik daarom alleen een aangepaste kaartnaam wanneer de betekenis duidelijk blijft.

Voor deze gids kunnen we op de kaart gebruiken:

Werkbankstekker

Pictogram en kleur

Home Assistant kiest meestal automatisch een pictogram op basis van het entiteitstype.

Je kunt het pictogram aanpassen, maar doe dat alleen wanneer een ander symbool duidelijker is.

Gebruik kleuren niet alleen als versiering.

Kleur kan bijvoorbeeld aangeven:

• actief;
• uitgeschakeld;
• waarschuwing;
• storing.

Houd rekening met mensen die kleuren minder goed onderscheiden.

De toestand moet daarom ook herkenbaar blijven aan:

• tekst;
• pictogram;
• positie;
• vorm.

Een groene kaart zonder tekst is geen voldoende betrouwbare manier om “veilig” of “actief” aan te geven.

De tikactie controleren

Een kaart kan verschillende reacties hebben wanneer je:

• kort tikt;
• lang indrukt;
• dubbel tikt.

Mogelijke acties zijn:

• meer informatie openen;
• de entiteit omschakelen;
• naar een andere weergave navigeren;
• een afzonderlijke actie uitvoeren;
• niets doen.

Voor een schakelaar kan één tik direct omschakelen.

Dat is snel, maar kan ook leiden tot onbedoelde bediening. Op een telefoon is een verkeerde aanraking gemakkelijk gemaakt.

Voor onze eerste opzet kiezen we bij voorkeur:

• kort tikken: meer informatie openen;
• bediening via de zichtbare schakelknop;
• lang indrukken: eventueel meer informatie.

Zo blijft het verschil tussen informatie bekijken en werkelijk schakelen duidelijk.

Wanneer je direct omschakelen gebruikt, test dan bewust wat er gebeurt bij één tik.

Sluit geen apparaat aan waarbij een onbedoelde schakeling gevaarlijk kan zijn.

Kaartfuncties toevoegen

Sommige tegelkaarten kunnen aanvullende bedieningselementen tonen.

Bij een stekker kan dat bijvoorbeeld een directe aan-uitbediening zijn.

Voeg alleen functies toe die bij de entiteit horen en op dit dashboard nuttig zijn.

Een kaart hoeft niet iedere mogelijkheid van het apparaat te tonen.

Voor onze Werkbankstekker is één duidelijke aan-uitbediening voldoende.

De tweede sectie: Verbruik

Maak een tweede sectie met de naam:

Verbruik

Hier tonen we meetwaarden van de slimme stekker.

Voor ons eerste dashboard gebruiken we:

• actueel vermogen;
• totaal energieverbruik;
• een grafiek van het recente vermogen.

Het actuele vermogen toevoegen

Voeg een nieuwe kaart toe en selecteer:

sensor.stekker_werkbank_vermogen

Kies bijvoorbeeld een tegel- of sensorkaart.

Controleer:

• de weergegeven naam;
• de actuele waarde;
• de eenheid;
• het aantal decimalen;
• het pictogram.

De kaart hoort een waarde in watt te tonen:

W

Een waarde in watt vertelt hoeveel vermogen er op dat moment wordt gebruikt.

Gebruik als kaartnaam bijvoorbeeld:

Actueel vermogen

Wanneer de lamp is uitgeschakeld, verwachten we een waarde rond nul.

Wanneer de lamp brandt, verwachten we een hogere waarde.

Het energieverbruik toevoegen

Voeg daarna de energie-entiteit toe:

sensor.stekker_werkbank_energie

Deze waarde wordt meestal weergegeven in:

Wh

of:

kWh

Energie is niet hetzelfde als vermogen.

Vermogen vertelt wat er nu wordt gebruikt.

Energie vertelt hoeveel verbruik in de tijd is opgeteld.

Gebruik bijvoorbeeld de kaartnaam:

Totaal energieverbruik

Controleer of de weergegeven waarde logisch is en of Home Assistant een meeteenheid toont.

Wanneer de waarde niet verandert tijdens een korte test, hoeft dat niet direct fout te zijn. Energieverbruik wordt over tijd opgebouwd en kan afgerond worden weergegeven.

Geen onnodige decimalen

Een meetwaarde wordt niet automatisch nuttiger door meer decimalen.

Een vermogen van:

8,173842 W

lijkt nauwkeurig, maar die nauwkeurigheid hoeft fysiek niet betekenisvol te zijn.

Voor dagelijks gebruik is bijvoorbeeld:

8,2 W

of:

8 W

mogelijk duidelijker.

Pas de weergave alleen aan wanneer Home Assistant of de kaart dit veilig ondersteunt. Verander de bronentiteit niet alleen om het dashboard mooier te maken.

De originele meetwaarde kan elders nog nodig zijn.

Een grafiek toevoegen

Een actuele waarde vertelt wat er nu gebeurt.

Een grafiek helpt om verandering in de tijd te zien.

Voeg een geschiedenisgrafiek of geschikte sensorgrafiek toe voor:

sensor.stekker_werkbank_vermogen

Kies een beperkt tijdsvenster, bijvoorbeeld:

• afgelopen uur;
• afgelopen zes uur;
• afgelopen 24 uur.

Voor onze eerste test is enkele uren voldoende.

Geef de grafiek een duidelijke titel:

Vermogen werkbank

Schakel de lamp een paar keer aan en uit.

Je verwacht in de grafiek:

• een lage waarde wanneer de lamp uitstaat;
• een hogere waarde wanneer de lamp aanstaat;
• overgangsmomenten rond de tijdstippen waarop je schakelde.

Een grafiek laat niet vanzelf zien waarom de verandering gebeurde. Daarvoor gebruiken we later ook het logboek en automatiseringstraces.

Een ruimtekaart gebruiken

Home Assistant biedt kaarten waarmee de inhoud van een volledige ruimte kan worden getoond en bediend.

Omdat onze slimme stekker aan de ruimte Werkplaats is gekoppeld, kunnen we een ruimtekaart toevoegen.

Zo’n kaart kan afhankelijk van de aanwezige entiteiten bijvoorbeeld tonen:

• lampen;
• schakelaars;
• temperatuur;
• luchtvochtigheid;
• beweging;
• camera;
• andere relevante sensoren.

Een ruimtekaart wordt vooral nuttig wanneer meerdere apparaten in dezelfde ruimte aanwezig zijn.

Met één slimme stekker kan de kaart nog weinig informatie bevatten.

Voeg hem gerust als oefening toe en vergelijk hem met onze handmatig samengestelde kaarten.

Vraag jezelf daarna af:

• Is de ruimtekaart duidelijker?
• Toont hij informatie die ik nodig heb?
• Kan ik bepalen welke bediening verschijnt?
• Is hij niet te groot voor één apparaat?

Wanneer de kaart weinig toevoegt, kun je hem weer van het dashboard verwijderen.

De ruimte en het apparaat blijven bestaan.

Een kaart verwijderen

Open de bewerkingsmodus en verwijder de ruimtekaart.

Controleer daarna:

• staat het apparaat nog onder Apparaten;
• bestaan de entiteiten nog;
• blijft de schakelaar via de apparaatpagina bruikbaar;
• staat de geschiedenis er nog?

Hiermee tonen we aan dat een kaart slechts een weergave is.

Gebruik voor het verwijderen van een apparaat of entiteit altijd het specifieke instellingenonderdeel. Een dashboard is daarvoor niet de juiste plaats.

Kaarten verplaatsen

Versleep de kaarten zodat een logische volgorde ontstaat.

Een mogelijke indeling is:

Bediening

└── Werkbankstekker

Verbruik

├── Actueel vermogen

├── Totaal energieverbruik

└── Vermogensgrafiek

Plaats de belangrijkste bediening bovenaan.

Op een telefoon worden kaarten meestal onder elkaar gezet. Wat op een breed scherm naast elkaar staat, kan op een smal scherm een andere volgorde krijgen.

Controleer daarom niet alleen hoe de indeling op je computer ziet.

Kaarten groter of kleiner maken

In de sectie-indeling kun je kaarten vaak verschillende breedtes of hoogtes geven.

Gebruik meer ruimte voor informatie die werkelijk profiteert van een groter oppervlak.

Een grafiek heeft bijvoorbeeld meer breedte nodig dan een eenvoudige schakelkaart.

Een mogelijke verdeling is:

• schakelkaart: klein;
• actuele waarde: klein;
• energieverbruik: klein;
• grafiek: volledige sectiebreedte.

Maak een kaart niet groter alleen omdat er lege ruimte beschikbaar is.

Lege ruimte kan juist helpen om groepen van elkaar te onderscheiden.

Secties gebruiken om betekenis te geven

Secties zijn meer dan visuele vakken.

Ze vertellen welke kaarten inhoudelijk bij elkaar horen.

Voor een later uitgebreid Werkplaats-dashboard kunnen secties bijvoorbeeld zijn:

Bediening

Klimaat

Energie

Aanwezigheid

Waarschuwingen

Diagnose

Plaats niet automatisch iedere nieuwe entiteit in een nieuwe sectie.

Een dashboard met veel kleine categorieën wordt moeilijker te scannen.

Gebruik een sectie wanneer meerdere kaarten samen één duidelijke vraag beantwoorden.

Een dashboard voor bediening of informatie

Niet ieder dashboard heeft hetzelfde doel.

Bedieningsdashboard

Gericht op directe handelingen:

• lampen;
• schakelaars;
• scènes;
• temperatuurinstellingen;
• deuren en zonwering.

Informatiedashboard

Gericht op inzicht:

• temperatuur;
• luchtvochtigheid;
• vermogen;
• energie;
• storingen;
• trends.

Diagnosedashboard

Gericht op onderhoud:

• niet-beschikbare apparaten;
• batterijpercentages;
• signaalsterkte;
• firmware-updates;
• verbindingsstatus.

Ons Werkplaats-dashboard combineert voorlopig bediening en informatie.

Wanneer de installatie later groter wordt, kan een afzonderlijk diagnosedashboard overzichtelijker zijn.

Niet alles op één scherm

Een veelgemaakte fout is dat ieder toegevoegd apparaat automatisch een plek op het hoofddashboard krijgt.

Daardoor ontstaat uiteindelijk een lange pagina met:

• tientallen lampen;
• alle batterijpercentages;
• signaalsterktes;
• firmwaremeldingen;
• temperaturen uit iedere kamer;
• grafieken die zelden worden bekeken.

Vraag bij iedere kaart:

• Welke beslissing neem ik op basis van deze informatie?
• Hoe vaak gebruik ik deze bediening?
• Is deze informatie ergens anders al duidelijker beschikbaar?
• Moet dit altijd zichtbaar zijn?
• Kan dit beter in een afzonderlijke weergave?

Wanneer een kaart geen duidelijk doel heeft, laat hem dan voorlopig weg.

Je kunt hem later altijd toevoegen.

Een mobiele weergave testen

Open de officiële Home Assistant-app of gebruik de browser van je telefoon.

Open het Werkplaats-dashboard.

Controleer:

• zijn de namen volledig leesbaar;
• staan kaarten in een logische volgorde;
• zijn bedieningsknoppen groot genoeg;
• is bediening mogelijk zonder per ongeluk een andere kaart te raken;
• past de grafiek op het scherm;
• zijn waarden en eenheden zichtbaar;
• duurt het laden niet onnodig lang?

Houd de telefoon zowel rechtop als liggend.

Een dashboard dat op een groot computerscherm mooi oogt, kan op een telefoon onpraktisch zijn.

Pas de volgorde of kaartgrootte aan wanneer dat nodig is.

Testen met verschillende schermformaten

Maak het browservenster op de computer smaller.

Kijk hoe het dashboard reageert.

Je verwacht dat:

• kaarten onder elkaar worden geplaatst;
• teksten leesbaar blijven;
• grafieken zich aanpassen;
• er geen bediening buiten beeld verdwijnt;
• secties herkenbaar blijven.

Wanneer een kaart alleen werkt bij een bepaalde breedte, is hij mogelijk te ingewikkeld voor een algemeen dashboard.

Zichtbaarheid per gebruiker

Home Assistant kan toestaan dat bepaalde weergaven of kaarten alleen voor specifieke gebruikers zichtbaar zijn.

Dat kan nuttig zijn voor:

• beheerinformatie;
• onderhoudsfuncties;
• kindvriendelijke bediening;
• een gastdashboard;
• een wandtablet;
• apparaten die niet iedereen mag bedienen.

Zichtbaarheid is geen volledige beveiliging.

Wanneer een gebruiker toegang heeft tot Home Assistant en de onderliggende entiteit, kan alleen het verbergen van een kaart onvoldoende zijn om bediening werkelijk onmogelijk te maken.

Gebruik zichtbaarheid dus vooral voor overzicht en gebruiksgemak, niet als enige beveiligingsmaatregel.

Voor ons eerste dashboard laten we alle kaarten zichtbaar.

Voorwaardelijke kaarten

Een kaart kan soms alleen verschijnen wanneer een bepaalde toestand geldt.

Bijvoorbeeld:

• toon een waarschuwing wanneer een apparaat niet beschikbaar is;
• toon een kaart wanneer een deur openstaat;
• toon een bedieningskaart wanneer iemand thuis is;
• toon een onderhoudsmelding wanneer een batterij bijna leeg is.

Dit kan dashboards rustiger maken.

Het kan ook informatie verbergen wanneer de voorwaarde verkeerd is ingesteld.

Gebruik voorwaardelijke zichtbaarheid daarom pas wanneer je de normale toestand goed begrijpt.

Ons eerste dashboard toont de kaarten altijd. Daardoor kunnen we iedere toestand waarnemen, ook als een waarde onbekend of niet beschikbaar is.

Kleuren en pictogrammen zorgvuldig gebruiken

Een aantrekkelijk dashboard kan prettig zijn, maar duidelijkheid gaat voor versiering.

Gebruik kleuren consequent.

Bijvoorbeeld:

• accentkleur voor actief;
• neutraal voor uitgeschakeld;
• opvallend voor een waarschuwing.

Gebruik niet voor ieder apparaat een willekeurige kleur.

Pictogrammen moeten herkenbaar zijn.

Een stopcontact, lamp, thermometer of bliksemschicht zegt meestal meer dan een abstract symbool.

Combineer belangrijke kleurinformatie altijd met tekst of een pictogram.

Een achtergrondafbeelding

Home Assistant kan achtergronden of ruimteafbeeldingen gebruiken.

Dat kan sfeer toevoegen, maar ook de leesbaarheid verminderen.

Een drukke werkplaatsfoto achter kaarten kan ervoor zorgen dat:

• teksten slecht leesbaar worden;
• kleuren minder duidelijk zijn;
• bediening moeilijker te vinden is;
• het dashboard op een telefoon onrustig oogt;
• de pagina langzamer laadt.

Gebruik een achtergrond alleen wanneer hij werkelijk iets toevoegt.

Voor een technisch bedieningsdashboard is een rustige achtergrond meestal beter.

Aangepaste kaarten

Naast de ingebouwde kaarten bestaan aangepaste kaarten van externe ontwikkelaars.

Daarmee kun je bijzondere grafieken, indelingen en bediening maken.

Ze kunnen visueel aantrekkelijk en functioneel zijn, maar voegen ook een extra afhankelijkheid toe.

Een aangepaste kaart:

• moet afzonderlijk worden geïnstalleerd;
• kan na een Home Assistant-update veranderen;
• kan niet meer worden onderhouden;
• kan extra code in de browser uitvoeren;
• kan op een ander apparaat anders reageren.

Bouw je eerste dashboard daarom met ingebouwde kaarten.

Pas wanneer je precies weet welke functie ontbreekt, kun je onderzoeken of een aangepaste kaart nodig is.

Een kaart bedienen is een echte actie

Een dashboard is een weergave, maar de bediening erop kan wel degelijk fysieke gevolgen hebben.

Wanneer je een schakelaar op het dashboard bedient, stuurt Home Assistant een echte opdracht naar het apparaat.

Controleer daarom altijd:

• welke entiteit aan de kaart is gekoppeld;
• wat er fysiek op het apparaat is aangesloten;
• of één tik direct schakelt;
• wie het dashboard kan gebruiken;
• wat er gebeurt wanneer de opdracht wordt herhaald;
• of het apparaat veilig kan starten.

Gebruik geen eenvoudige dashboardknop voor gevaarlijke apparatuur zonder extra beveiliging en duidelijke bevestiging.

De werking van ons dashboard testen

We voeren nu een volledige controle uit.

Test 1 — Toestand bij openen

Sluit het dashboard en open het opnieuw.

Controleer:

• wordt de juiste toestand van de stekker getoond;
• verschijnen de meetwaarden;
• laadt de grafiek;
• staan de kaarten in de juiste volgorde?

Test 2 — Inschakelen vanuit het dashboard

Voorspel:

Wanneer ik de stekker via het dashboard inschakel, gaat de lamp aan, verandert de schakelkaart en stijgt het gemeten vermogen.

Voer de actie uit.

Controleer ieder onderdeel afzonderlijk.

Test 3 — Uitschakelen vanuit het dashboard

Voorspel:

Wanneer ik de stekker uitschakel, gaat de lamp uit, toont de kaart Uit en daalt het vermogen naar ongeveer nul.

Voer de actie uit en vergelijk de werkelijke uitkomst.

Test 4 — Fysieke bediening

Gebruik de knop op de slimme stekker.

Controleer of:

• de dashboardkaart wordt bijgewerkt;
• de vermogenswaarde verandert;
• de grafiek later de verandering laat zien.

Test 5 — Apparaat onbereikbaar

Verwijder de stekker tijdelijk uit het stopcontact.

Bekijk hoe het dashboard reageert.

Mogelijke waarnemingen zijn:

• de laatste toestand blijft kort zichtbaar;
• de entiteiten worden niet beschikbaar;
• de grafiek stopt met nieuwe gegevens;
• de bediening geeft een foutmelding.

Plaats de stekker terug en controleer of de kaarten vanzelf herstellen.

Test 6 — Mobiel gebruik

Voer de schakeltest uit vanaf een telefoon.

Controleer of bediening even duidelijk en betrouwbaar werkt als op de computer.

Wat een dashboard niet bewijst

Een goed werkend dashboard bewijst dat Home Assistant op dit moment informatie kan tonen en een opdracht kan versturen.

Het bewijst niet automatisch dat:

• de integratie zonder internet blijft werken;
• het apparaat na iedere storing herstelt;
• de meting nauwkeurig is;
• de fysieke belasting veilig is;
• een automatisering correct zal werken;
• andere gebruikers dezelfde indeling zien;
• de kaart altijd actuele informatie toont.

Een dashboard maakt informatie zichtbaar. We moeten die informatie nog steeds beoordelen.

Veelvoorkomende dashboardproblemen

De entiteit verschijnt niet bij het toevoegen van een kaart

Controleer:

• bestaat de entiteit onder Apparaten en diensten;
• is de entiteit ingeschakeld;
• gebruik je het juiste dashboard;
• heeft de entiteit een toestand;
• is hij toegewezen aan een ruimte;
• staat hij onder een categorie met niet-toegewezen entiteiten;
• is er een actief filter?

Zoek ook op de volledige entiteits-ID.

De kaart toont Onbekend

Home Assistant kent op dat moment geen bruikbare toestand.

Controleer de entiteit op de apparaatpagina en onder Hulpmiddelen.

Het probleem zit waarschijnlijk niet uitsluitend in de dashboardkaart.

De kaart toont Niet beschikbaar

Controleer:

• heeft het apparaat voeding;
• werkt de integratie;
• is het apparaat bereikbaar;
• zijn andere entiteiten van hetzelfde apparaat beschikbaar;
• staat er een fout in het systeemlogboek?

De kaart geeft alleen weer wat de entiteit meldt.

De kaart toont de verkeerde eenheid

Controleer eerst de oorspronkelijke entiteit.

Wanneer de entiteit al de verkeerde eenheid gebruikt, ligt het probleem niet bij de kaart.

Wanneer alleen de kaart afwijkt, controleer je de weergave-instellingen.

Verander niet blind de eenheid zonder te controleren of Home Assistant de waarde daarbij ook werkelijk omzet.

De schakelaar bedient het verkeerde apparaat

Controleer onmiddellijk de entiteits-ID van de kaart.

Geef apparaten en entiteiten duidelijke namen voordat je meer automatiseringen of dashboards bouwt.

Vertrouw niet alleen op een generieke naam zoals Stekker 1.

Nieuwe apparaten verschijnen niet automatisch

Een handmatig beheerd dashboard wordt niet noodzakelijk automatisch uitgebreid wanneer je nieuwe apparaten toevoegt.

Dat is juist onderdeel van de bewuste keuze.

Voeg alleen de nieuwe kaarten toe die werkelijk op dit dashboard thuishoren.

De indeling ziet er op de telefoon anders uit

Dit is normaal.

Kaarten worden op een smal scherm anders verdeeld.

Controleer de volgorde en pas de breedte of sectie-indeling aan.

Probeer niet ieder scherm exact dezelfde indeling te geven. Zorg dat de belangrijkste informatie en bediening op ieder scherm logisch blijft.

Alles is verdwenen na het bewerken

Controleer:

• ben je op het juiste dashboard;
• ben je op de juiste weergave;
• is een zichtbaarheidsvoorwaarde actief;
• zijn kaarten naar een andere sectie verplaatst;
• is de bewerking opgeslagen;
• ben je met dezelfde gebruiker aangemeld?

Verwijder niet direct het dashboard en begin niet opnieuw voordat je weet waar de bestaande kaarten zijn gebleven.

Een kleine oefening

Breid het dashboard uit met één aanvullende kaart.

Kies één van deze mogelijkheden:

• spanning;
• stroom;
• status van een firmware-update;
• signaalsterkte;
• een ruimtekaart.

Beschrijf vooraf waarom je deze informatie wilt tonen.

Gebruik de kaart daarna een dag.

Vraag jezelf vervolgens af:

• Heb ik naar deze kaart gekeken?
• Heeft de informatie tot een beslissing geleid?
• Is de betekenis direct duidelijk?
• Hoort de kaart op het dagelijkse dashboard?
• Kan hij beter op een diagnosedashboard?

Verwijder de kaart wanneer hij geen duidelijke functie heeft.

De entiteit blijft beschikbaar.

Wat hebben we aangetoond?

We hebben een zelfstandig Werkplaats-dashboard gemaakt zonder het automatisch beheerde standaarddashboard te vervangen.

Het dashboard bevat:

• een herkenbare bediening voor de slimme stekker;
• het actuele vermogen;
• het totale energieverbruik;
• een grafiek van het recente vermogen;
• een logische verdeling tussen bediening en informatie.

We hebben bovendien aangetoond dat:

• een dashboard uit weergaven, secties en kaarten bestaat;
• een kaart slechts een presentatie van een entiteit is;
• het verwijderen van een kaart de entiteit niet verwijdert;
• dashboardbediening wel echte fysieke gevolgen kan hebben;
• de indeling op computer en telefoon kan verschillen;
• alleen nuttige informatie op het dagelijkse dashboard hoeft te staan;
• een onbereikbaar apparaat ook op het dashboard herkenbaar wordt.

Videobegeleiding

De bijbehorende video kan de volgende stappen tonen:

• Het automatisch beheerde dashboard bekijken.
• Uitleggen waarom we een afzonderlijk dashboard maken.
• Onder Instellingen een nieuw dashboard toevoegen.
• Het dashboard Werkplaats noemen.
• Een weergave met sectie-indeling maken.
• De sectie Bediening toevoegen.
• Een tegel voor de werkbankstekker toevoegen.
• De tikactie en zichtbare bediening controleren.
• De sectie Verbruik toevoegen.
• Vermogen en energieverbruik toevoegen.
• Een geschiedenisgrafiek maken.
• Kaarten verplaatsen en vergroten.
• De mobiele weergave testen.
• Een kaart verwijderen en aantonen dat de entiteit blijft bestaan.
• De stekker tijdelijk onbereikbaar maken.
• Het uiteindelijke dashboard vergelijken met het doel.

Laat tijdens de video bewust het verschil zien tussen:

• kaartnaam;
• entiteitsnaam;
• entiteits-ID;
• fysieke toestand.

Dat voorkomt dat een kijker een mooi dashboard bouwt zonder te begrijpen welke onderdelen worden bediend.

Wat je uit dit hoofdstuk kunt meenemen

Een dashboard bepaalt hoe informatie en bediening worden weergegeven. Het bepaalt niet welke integraties, apparaten en entiteiten in Home Assistant bestaan.

De belangrijkste structuur is:

Dashboard

└── Weergave

└── Sectie

└── Kaarten

Het automatisch beheerde dashboard kan nieuwe onderdelen vanzelf tonen. Wanneer je het beheer overneemt, word je zelf verantwoordelijk voor de inhoud.

Daarom hebben we een afzonderlijk Werkplaats-dashboard gemaakt.

Een goed dashboard begint met een duidelijk doel. Het toont niet alles wat beschikbaar is, maar alleen wat je nodig hebt om snel iets te zien of te bedienen.

Voor onze slimme stekker tonen we:

• de schakelaar;
• actueel vermogen;
• totaal energieverbruik;
• een grafiek met het recente verloop.

Diagnostische informatie blijft beschikbaar op de apparaatpagina en kan later op een afzonderlijk diagnosedashboard worden geplaatst.

Een kaart verwijderen verwijdert normaal alleen de weergave. De onderliggende entiteit blijft bestaan.

Bediening vanaf een kaart is daarentegen wel een echte actie. Controleer daarom altijd welke entiteit eraan gekoppeld is en wat er fysiek gebeurt.

In het volgende hoofdstuk kijken we verder dan de huidige kaart. We onderzoeken toestanden, attributen, geschiedenis en gebeurtenissen om te begrijpen wat Home Assistant werkelijk over ons apparaat heeft geregistreerd.